Kara zapłacona klientowi za wady nie obniża podatku

Rozjazd (dochód do opodatkowania minus zysk w księgach, kara poza kosztami podatkowymi): 400 000 zł, czyli 8,0 % przychodu (5 000 000 zł).

Założenia: stan konta na start 0 zł; poza karą zysk w księgach = dochód do opodatkowania; kara dotyczy wprost wad dostarczonego towaru (art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT), a nie innych naruszeń umowy; CIT 9 % (mały podatnik: sprzedaż brutto roku poprzedniego ≤ równowartości 2 mln euro; przychód roku ≤ równowartości 2 mln euro; brak wyłączeń z art. 19 ust. 1a–1c ustawy o CIT); spółka rozlicza CIT na zasadach ogólnych: nie wybrała ryczałtu od dochodów spółek (rozdział 6b ustawy o CIT); termin CIT: koniec trzeciego miesiąca następnego roku (31.03.2027, środa); zaokrąglenie do pełnych złotych.

Uproszczenia: pomijamy zaliczki na CIT w trakcie roku (liczy się je domyślnie stawką 19 %, a stawką 9 % tylko z wyboru małego podatnika, art. 25 ust. 1f–1g ustawy o CIT; zaliczki zmieniają rozkład wpłat w czasie, a nie podatek za rok, bo zeznanie rozlicza je z podatkiem należnym), VAT oraz inne wydatki, które nie są kosztem podatkowym (np. koszty reprezentacji): każdy taki wydatek tylko powiększyłby różnicę; żadne uproszczenie nie odwraca wniosku, bo kara 400 000 zł nie obniży podatku ani w 2026 r., ani w żadnym kolejnym roku.

Fachowo

Kosztami podatkowymi są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów albo zachowania lub zabezpieczenia ich źródła, z wyjątkiem wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT (art. 15 ust. 1). Katalog wyłączeń obejmuje kary umowne i odszkodowania z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad albo w usunięciu wad (art. 16 ust. 1 pkt 22): taka kara nie jest więc kosztem uzyskania przychodów. W księgach kary i odszkodowania to pozostałe koszty operacyjne (art. 3 ust. 1 pkt 32 lit. g ustawy o rachunkowości), które obniżają wynik. Powstaje różnica trwała: kara nigdy nie trafi do kosztów podatkowych, więc podatek w relacji do zysku z ksiąg rośnie: w przykładzie do 27 % przy stawce 9 %. Ten sam skutek mają m.in. koszty reprezentacji (art. 16 ust. 1 pkt 28). Kary za inne naruszenia umowy nie mieszczą się wprost w pkt 22: przykład dotyczy wyłącznie wad towaru. Rozjazd wynika z braku kary w kosztach podatkowych, nie z samej kary.

Podstawa prawna

• Kary umowne i odszkodowania z tytułu wad dostarczonych towarów nie są kosztem uzyskania przychodów: ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, t.j. Dz.U. 2026 poz. 554, art. 16 ust. 1 pkt 22, tekst ustawy
• Kosztami podatkowymi są koszty poniesione w celu osiągnięcia lub zabezpieczenia przychodu, z wyjątkiem wymienionych w art. 16 ust. 1: ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, t.j. Dz.U. 2026 poz. 554, art. 15 ust. 1, tekst ustawy
• W księgach kary i odszkodowania są pozostałymi kosztami operacyjnymi, więc obniżają wynik: ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, t.j. Dz.U. 2026 poz. 522, art. 3 ust. 1 pkt 32 lit. g, tekst ustawy
• Ten sam skutek mają koszty reprezentacji (m.in. usługi gastronomiczne, żywność, napoje): nie są kosztem podatkowym: ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, t.j. Dz.U. 2026 poz. 554, art. 16 ust. 1 pkt 28, tekst ustawy
• Stawkę 9 % stosuje spółka, której przychody w roku nie przekroczyły równowartości 2 mln euro, która ma status małego podatnika i której nie dotyczą wyłączenia z art. 19 ust. 1a–1c: ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, t.j. Dz.U. 2026 poz. 554, art. 19 ust. 1 pkt 2, ust. 1a–1d; art. 4a pkt 10, tekst ustawy
• Zaliczki na CIT wpłaca się w trakcie roku (co do zasady co miesiąc, do 20. dnia następnego miesiąca); spółka płacąca CIT według stawki 9 % liczy zaliczki domyślnie stawką 19 %, a stawką 9 % tylko wtedy, gdy jako mały podatnik tak wybierze, za miesiące, w których jej przychody od początku roku nie przekroczyły równowartości 2 mln euro: ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, t.j. Dz.U. 2026 poz. 554, art. 25 ust. 1, 1a, 1f i 1g (ust. 1f i 1g w brzmieniu nadanym przez Dz.U. 2025 poz. 1658 od 2026-01-01), tekst ustawy
• Zeznanie CIT składa się do końca trzeciego miesiąca roku następnego i w tym terminie wpłaca podatek należny albo różnicę ponad zapłacone zaliczki (termin 31.03.2027): ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, t.j. Dz.U. 2026 poz. 554, art. 27 ust. 1, tekst ustawy
• Przykład zakłada CIT na zasadach ogólnych: spółka, która wybrała ryczałt od dochodów spółek, płaci podatek (10 % albo 20 %) m.in. od zysku przeznaczonego do wypłaty wspólnikom i od ukrytych zysków, zamiast od dochodu obliczanego za każdy rok: ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, t.j. Dz.U. 2026 poz. 554, rozdział 6b, art. 28m ust. 1 i art. 28o ust. 1, tekst ustawy

Jak True Balance pomaga

W ramach pełnej księgowości biuro oddziela wydatki, które nie obniżają podatku, od pozostałych i pokazuje je zarządowi osobno. W prognozie podatku moduł planowania cashflow ujmuje karę umowną za wady jako wydatek, który podatku nie obniża.

Więcej o usłudze: Pełna księgowość sp. z o.o..

Więcej: True:Flow. Moduł wdrażamy dla ograniczonej puli klientów biura.

Zastrzeżenie

Materiał informacyjny, nie porada podatkowa ani prawna; przykłady na danych fikcyjnych; stan prawny na dzień 2026-09-27.