O True Balance

Prawdziwy bilans to nie stan konta.

True Balance znaczy po polsku „prawdziwy bilans”. To pojęcie bywa mylące, zwłaszcza dla osób spoza księgowości: na koncie może nie być pieniędzy, a w księgach jest zysk i podatek do zapłaty.

Dlatego zestawiamy oba obrazy. Co miesiąc pokazujemy zarządowi zysk z ksiąg obok stanu konta i wyjaśniamy różnicę. Tak wygląda u nas pełna księgowość sp. z o.o., a współpracę na co dzień opisuje strona Jak pracujemy.

Pieniądze wydane na halę, podatek od zysku zostaje

Historię nazwy opowiadamy na przykładzie spółki, która w grudniu kupuje halę magazynową.

Spółka miała milion zysku i w grudniu kupiła za niego halę: na koncie zero, a podatek za ten rok liczy się od całego miliona.

• 2026: sprzedaż towaru i koszty obsługi: na koncie (saldo) 1 000 000 zł, w księgach (wynik roku narastająco) 1 000 000 zł, do zapłaty (co, ile, termin) brak
• XII 2026: zakup hali z gruntem za 1 mln zł: na koncie (saldo) 0 zł, w księgach (wynik roku narastająco) 1 000 000 zł, do zapłaty (co, ile, termin) CIT za 2026 (9 %) 90 000 zł (termin: 31.03.2027)
• 2027: sprzedaż i koszty jak w 2026, zapłata CIT za 2026, rata kosztu budynku: na koncie (saldo) 910 000 zł, w księgach (wynik roku narastająco) 980 000 zł, do zapłaty (co, ile, termin) CIT za 2027 (9 %) 88 200 zł (termin: 31.03.2028)

Rozjazd: wydane na halę z gruntem w 2026 r. minus koszt hali w wyniku 2026 r. · 1 000 000 zł · 25,0 % przychodu (4 000 000 zł)

Wyliczenie krok po kroku i podstawę prawną podajemy na końcu strony.

Materiał informacyjny, nie porada podatkowa ani prawna; przykłady na danych fikcyjnych; stan prawny na dzień 2026-09-27.

Hala kupiona w grudniu nie zmniejsza podatku za ten rok ani o złotówkę

Mechanizm: amortyzacja liniowa budynku niemieszkalnego 2,5 %.

Przykładowa Spółka z o.o. (dane fikcyjne, kwoty przykładowe), handel towarami, przychód 4 000 000 zł rocznie. Okres 1 (2026 r.: sprzedaż towaru i koszty obsługi): wpływy ze sprzedaży towaru 4 000 000 zł, zapłata za ten towar 2 000 000 zł, koszty obsługi sprzedaży (pracownicy, biuro i pozostałe) 1 000 000 zł, wszystko zapłacone w 2026 r.; na koncie i w wyniku po 1 000 000 zł. Okres 2 (grudzień 2026 r.): spółka kupuje nową halę magazynową z gruntem za 1 000 000 zł: umowa wskazuje osobno cenę budynku 800 000 zł i cenę gruntu 200 000 zł; hala zostaje oddana do używania i wpisana do ewidencji środków trwałych w grudniu 2026 r.; z konta wychodzi 800 000 + 200 000 = 1 000 000 zł (saldo 0 zł), a wynik 2026 r. się nie zmienia: odpisy od budynku zaczynają się w styczniu 2027 r., a grunt w ogóle nie podlega amortyzacji; CIT za 2026 r.: 9 % × 1 000 000 zł = 90 000 zł, termin 31.03.2027 (środa, dzień roboczy). Okres 3 (2027 r.): sprzedaż i koszty jak w 2026 r. (wpływy 4 000 000 zł, zapłata za towar 2 000 000 zł, koszty obsługi 1 000 000 zł) oraz zapłata CIT za 2026 r. 90 000 zł: na koncie 0 + 4 000 000 − 2 000 000 − 1 000 000 − 90 000 = 910 000 zł; wynik 2027 r. liczony od zera: 4 000 000 − 2 000 000 − 1 000 000 − odpisy od budynku za 12 miesięcy (800 000 zł × 2,5 % = 20 000 zł) = 980 000 zł; CIT za 2027 r.: 9 % × 980 000 zł = 88 200 zł, termin 31.03.2028 (piątek, dzień roboczy).

Hala to środek trwały: budynek niemieszkalny, którego cena nie jest kosztem w dacie zakupu (art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o CIT). Koszt uzyskania przychodów powstaje stopniowo, a mechanizmem jest amortyzacja podatkowa: liniowe odpisy od kwoty, którą jest wartość początkowa budynku (tu cena budynku z umowy), według stawki 2,5 % rocznie (Wykaz rocznych stawek amortyzacyjnych, poz. 01), począwszy od miesiąca następującego po wprowadzeniu do ewidencji (art. 16h ust. 1 pkt 1, art. 16i ust. 1). Przy zakupie w grudniu odpis za rok zakupu wynosi 0 zł, a podatek liczy się od nadwyżki przychodów nad kosztami roku (art. 7 ust. 2), czyli od pełnego wyniku. Jednorazowy odpis nie obejmuje budynków: art. 16k ust. 7 i 14 dotyczą wybranych grup 3–8 Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT), a budynki należą do grupy 1. Grunt w ogóle nie podlega amortyzacji (art. 16c pkt 1): jego cena staje się kosztem dopiero przy odpłatnym zbyciu (art. 16 ust. 1 pkt 1, zdanie końcowe). Gotówka wychodzi więc w dniu zakupu, a koszt budynku rozkłada się na 40 lat (przy 2,5 % rocznie).

Założenia: stan konta i wynik na start 0 zł; kwoty netto, sprzedaż i wydatki zapłacone w roku, którego dotyczą (bez nierozliczonych faktur na koniec roku); koszty obsługi w całości są kosztem danego roku; hala nowa (wcześniej nieużywana), naziemny budynek niemieszkalny: Wykaz rocznych stawek amortyzacyjnych, poz. 01, symbol Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT) 10 (budynki niemieszkalne), stawka 2,5 % rocznie, metoda liniowa, bez stawek podwyższonych (art. 16i ust. 2 ustawy o CIT) i indywidualnych (art. 16j); odpisy w księgach przyjęte jak w podatku (2,5 % rocznie od stycznia 2027 r.), więc wynik w księgach równa się wynikowi podatkowemu; wartość początkowa budynku = cena budynku z umowy 800 000 zł; grunt 200 000 zł, bez amortyzacji; wynik roku = przychód − wartość sprzedanego towaru − koszty obsługi − odpisy od budynku; CIT 9 % za 2026 i 2027 r., mały podatnik: sprzedaż brutto (z VAT) w roku poprzednim (2025 r., a dla 2027 r.: 2026 r.) ≤ równowartości 2 mln euro (kurs NBP z pierwszego dnia roboczego października roku poprzedniego), przychód roku (4 000 000 zł) ≤ równowartości 2 mln euro (kurs NBP z pierwszego dnia roboczego roku), brak wyłączeń z art. 19 ust. 1a–1c ustawy o CIT (m.in. spółka nie powstała w 2025–2027 r. z przekształcenia, połączenia lub podziału ani przez wniesienie przedsiębiorstwa, nie wniosła w tych latach przedsiębiorstwa aportem, nie jest podatkową grupą kapitałową); bez tych warunków stawka wynosi 19 %; spółka rozlicza CIT na zasadach ogólnych: nie wybrała ryczałtu od dochodów spółek (rozdział 6b ustawy o CIT, art. 28c–28t); podatek = 9 % wyniku roku, zaokrąglenie do pełnych złotych; rozjazd = wydatek na halę z gruntem w 2026 r. (1 000 000 zł) minus koszt hali w wyniku 2026 r. (0 zł) = 1 000 000 zł, czyli 25 % przychodu.

Uproszczenia: pomijamy (1) zaliczki na CIT w trakcie roku: liczy się je domyślnie stawką 19 %, a stawką 9 % tylko wtedy, gdy mały podatnik z tego skorzysta, za okresy, w których jego przychód od początku roku nie przekroczył równowartości 2 mln euro (art. 25 ust. 1f–1g ustawy o CIT); mały podatnik może też wpłacać zaliczki kwartalne do 20. dnia miesiąca po kwartale (za IV kwartał: do 20 stycznia następnego roku, chyba że wcześniej złoży zeznanie i zapłaci podatek), a w terminie zeznania rozlicza różnicę między podatkiem za rok a zapłaconymi zaliczkami (art. 25 ust. 1b–1c i art. 27 ust. 1 ustawy o CIT); podatek za każdy rok się nie zmienia (90 000 zł i 88 200 zł) bez względu na stawkę zaliczek: w 2026 r. pieniądze na zaliczki wyszłyby z konta jeszcze przed zakupem hali (przy zaliczkach liczonych stawką 9 %: część podatku za rok, stawką 19 %: nawet więcej niż cały podatek za rok), a saldo na koniec 2027 r. byłoby niższe o zaliczki za I–III kwartał 2027 r. (przy zaliczkach liczonych stawką 19 %: o więcej); (2) VAT: kwoty netto, VAT zapłacony przy zakupach spółka odlicza, więc nie zmienia on wyniku; (3) podatki i opłaty związane z zakupem hali (np. notariusz): co do zasady powiększają cenę nabycia (art. 16g ust. 3 ustawy o CIT), czyli podstawę rat kosztu, a nie koszt 2026 r.; (4) wypłatę zysku: po zakupie hali spółka nie ma na nią pieniędzy w 2026 r.; (5) kolejne lata: roczna rata kosztu budynku trwa do rozliczenia całej jego ceny, a cena gruntu staje się kosztem dopiero przy sprzedaży (art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, zdanie końcowe); (6) miesiąc zakupu: przy zakupie wcześniej w roku odpisy za pozostałe miesiące obniżyłyby wynik roku zakupu tylko o ułamek ceny budynku (2,5 % rocznie). Żadne z nich nie odwraca wniosku: w roku zakupu pieniądze z konta wychodzą w całości, a wynik i podatek praktycznie się nie zmieniają.

Jak True Balance pomaga: True Balance prowadzi pełną księgowość sp. z o.o. (razem z rozpisaniem ceny budynku na roczne raty kosztu) i pokazuje zarządowi wynik oraz podatek obok stanu konta. Moduł planowania cashflow prognozuje saldo i ostrzega o utracie płynności: okresie, w którym na koncie może zabraknąć pieniędzy, np. na podatek po dużym zakupie. Przy takim okresie moduł pokazuje wniosek „Przesunięcie terminów płatności wymagane.” Porad podatkowych przy planowanych inwestycjach udziela zewnętrzny partner, z którym biuro współpracuje.

Moduł planowania cashflow to w platformie Mój True Balance moduł Prognoza. Moduł wdrażamy dla ograniczonej puli klientów biura. Zakres połączeń ustalamy przy wdrożeniu.

Materiał informacyjny, nie porada podatkowa ani prawna; przykłady na danych fikcyjnych; stan prawny na dzień 2026-09-27.