Zysk jest na fakturach, nie na koncie

Rozjazd (na 31.12.2026: zysk w księgach minus saldo konta, faktury, za które klienci jeszcze nie zapłacili): 1 000 000 zł, czyli 20,0 % przychodu (5 000 000 zł).

Założenia: stan konta na 1.01.2026 = 0 zł i brak niezapłaconych faktur z 2025 r.; koszty płacone od razu; zysk w księgach = dochód do opodatkowania; faktury z XI–XII 2026 r. są w terminie, a 90 dni po terminie zapłaty minie dopiero w 2027 r., więc w 2026 r. nie obniżają dochodu; CIT 9 % (mały podatnik: sprzedaż brutto roku poprzedniego ≤ równowartości 2 mln euro; przychód roku ≤ równowartości 2 mln euro; brak wyłączeń z art. 19 ust. 1a–1c ustawy o CIT); spółka rozlicza CIT na zasadach ogólnych: nie wybrała ryczałtu od dochodów spółek (rozdział 6b ustawy o CIT); terminy CIT: zaliczki do 20. dnia następnego miesiąca, zeznanie i dopłata do 31.03.2027 (środa); zaokrąglenie do pełnych złotych.

Uproszczenia: pomijamy zaliczki na CIT wpłacane w ciągu 2026 r.: z nimi stan konta na koniec roku byłby poniżej zera, więc spółka potrzebowałaby dodatkowych pieniędzy, a wniosek tylko się wzmacnia; zaliczki liczy się domyślnie stawką 19 %, a stawką 9 % tylko wtedy, gdy mały podatnik z tego skorzysta (art. 25 ust. 1f–1g ustawy o CIT): przy stawce 19 % w ciągu roku z konta wyszłoby więcej, a różnicę ponad podatek za rok rozliczyłoby zeznanie, więc wniosek też się nie zmienia; pomijamy VAT (kwoty netto), który zysku nie zmienia. W firmie, która od lat sprzedaje z odroczonym terminem, na początku roku wpływają pieniądze za faktury z końca poprzedniego roku: wtedy różnica między zyskiem a kontem równa się przyrostowi niezapłaconych faktur (np. przy rosnącej sprzedaży), a nie całej ich kwocie; mechanizm jest ten sam, zmienia się skala.

Fachowo

Przychodem są kwoty należne, choćby klient jeszcze nie zapłacił (art. 12 ust. 3 ustawy o CIT), a datą przychodu jest dzień wydania towaru lub wykonania usługi, najpóźniej dzień wystawienia faktury albo zapłaty (art. 12 ust. 3a). Księgi prowadzi się tak samo: według zasady memoriału przychody i koszty ujmuje się w roku, którego dotyczą, niezależnie od terminu zapłaty (art. 6 ust. 1 ustawy o rachunkowości). CIT płaci się od dochodu liczonego narastająco od początku roku, co miesiąc jako zaliczki na podatek (art. 25 ust. 1 i 1a ustawy o CIT). Niezapłacona faktura może obniżyć dochód dopiero od okresu, w którym minęło 90 dni od terminu zapłaty, w zaliczkach (art. 25 ust. 19 pkt 1) i w zeznaniu za rok, w którym te 90 dni upłynęły (art. 18f ust. 1 pkt 1), przy spełnieniu warunków art. 18f; to tzw. ulga na złe długi. Faktur z listopada i grudnia ulga w roku sprzedaży nie obejmuje: 90 dni po terminie zapłaty mija najwcześniej w następnym roku. Stawka 9 % wymaga statusu małego podatnika, a w zaliczkach także jego wyboru (art. 25 ust. 1f–1g).

Podstawa prawna

• Przychodem ze sprzedaży są przychody należne, choćby klient jeszcze nie zapłacił: ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, t.j. Dz.U. 2026 poz. 554, art. 12 ust. 3, tekst ustawy
• Datą przychodu jest dzień wydania towaru lub wykonania usługi, najpóźniej dzień wystawienia faktury albo zapłaty: ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, t.j. Dz.U. 2026 poz. 554, art. 12 ust. 3a, tekst ustawy
• W księgach ujmuje się przychody i koszty roku niezależnie od terminu zapłaty (zysk w księgach nie czeka na przelew): ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, t.j. Dz.U. 2026 poz. 522, art. 6 ust. 1, tekst ustawy
• Podatek wpłaca się w zaliczkach od dochodu narastająco od początku roku (miesięcznych do 20. dnia następnego miesiąca; mali podatnicy mogą kwartalnie); zaliczki liczy się domyślnie stawką 19 %, a stawką 9 % tylko wtedy, gdy mały podatnik z tego skorzysta, za miesiące (kwartały), w których jego przychód od początku roku nie przekroczył równowartości 2 mln euro: ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, t.j. Dz.U. 2026 poz. 554, art. 25 ust. 1, 1a, 1b, 1f i 1g (ust. 1f i 1g w brzmieniu nadanym przez Dz.U. 2025 poz. 1658 od 2026-01-01), tekst ustawy
• Zeznanie CIT składa się do końca trzeciego miesiąca roku następnego i w tym terminie wpłaca podatek należny albo różnicę ponad zapłacone zaliczki: ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, t.j. Dz.U. 2026 poz. 554, art. 27 ust. 1, tekst ustawy
• Niezapłacona faktura obniża dochód dopiero od okresu, w którym minęło 90 dni od terminu zapłaty, w zaliczkach i w zeznaniu za rok, w którym te 90 dni upłynęły (przy spełnieniu warunków art. 18f): ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, t.j. Dz.U. 2026 poz. 554, art. 18f ust. 1 pkt 1; art. 25 ust. 19 pkt 1, tekst ustawy
• Zysk sp. z o.o. rozliczającej CIT na zasadach ogólnych (bez ryczałtu od dochodów spółek, który spółka spełniająca warunki ustawy może wybrać) opodatkowuje CIT: 19 %, a 9 % tylko przy przychodach roku do równowartości 2 mln euro, statusie małego podatnika (sprzedaż z VAT w poprzednim roku do równowartości 2 mln euro) i braku wyłączeń z art. 19 ust. 1a–1c: ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, t.j. Dz.U. 2026 poz. 554, art. 19 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 1a–1e; art. 4a pkt 10; rozdział 6b (art. 28c–28t), w tym art. 28j ust. 1, tekst ustawy

Jak True Balance pomaga

Moduł planowania cashflow prognozuje wpływy według terminów płatności wystawionych faktur i z wyprzedzeniem ostrzega o utracie płynności: okresie, w którym na koncie może zabraknąć pieniędzy na koszty i podatek. Przy takim okresie moduł pokazuje wniosek „Przesunięcie terminów płatności wymagane.” W pełnej księgowości sp. z o.o. biuro co miesiąc zestawia zysk z ksiąg z tym, co faktycznie wpłynęło na konto.

Więcej o usłudze: Pełna księgowość sp. z o.o..

Więcej: True:Flow. Moduł wdrażamy dla ograniczonej puli klientów biura.

Zastrzeżenie

Materiał informacyjny, nie porada podatkowa ani prawna; przykłady na danych fikcyjnych; stan prawny na dzień 2026-09-27.