Spłata kapitału kredytu nie obniża zysku ani podatku

Rozjazd (2027: zysk roku w księgach minus zmiana stanu konta w roku): 1 041 400 zł, czyli 20,8 % przychodu (5 000 000 zł).

Założenia: stan konta na 1.01.2026 = 0 zł, tabela pokazuje tylko zdarzenia z opisu; kredyt w złotych, bez prowizji i bez doliczania odsetek do kapitału, kapitał spłacany ratami w 2027 r.; odsetki płacone w terminach z harmonogramu banku (zapłacone odsetki są w całości kosztem podatkowym); poza tym zysk w księgach = dochód do opodatkowania; CIT 9 % (mały podatnik: sprzedaż brutto roku poprzedniego ≤ równowartości 2 mln euro; przychód roku ≤ równowartości 2 mln euro; brak wyłączeń z art. 19 ust. 1a–1c ustawy o CIT, w 2026 i w 2027 r.); spółka rozlicza CIT na zasadach ogólnych: nie wybrała ryczałtu od dochodów spółek (rozdział 6b ustawy o CIT); spółka wpłaca zaliczki miesięczne do 20. dnia następnego miesiąca (nie wybrała kwartalnych) i liczy je stawką 9 %: jako mały podatnik, którego przychód od początku roku nie przekracza równowartości 2 mln euro, może tę stawkę wybrać także dla zaliczek (art. 25 ust. 1g ustawy o CIT); bez tego wyboru zaliczki liczy się stawką 19 % (art. 25 ust. 1f), a różnicę między zaliczkami a podatkiem za rok rozlicza zeznanie; zeznanie spółka składa do końca trzeciego miesiąca następnego roku (31.03.2027: środa, 31.03.2028: piątek); zaokrąglenie do pełnych złotych.

Uproszczenia: przyjmujemy, że cały CIT za dany rok schodzi z konta w tym samym roku: w rzeczywistości zaliczkę za grudzień wpłaca się do 20 stycznia następnego roku; pomijamy VAT, zmiany zapasów i niezapłaconych faktur oraz prowizje bankowe. Żadne nie odwraca wniosku: przesunięcie jednej zaliczki o kilka tygodni zmienia stan konta na koniec roku o kilka tysięcy złotych, a różnicę tworzy spłata kapitału 1 000 000 zł, która nie jest kosztem ani w księgach, ani w podatku; przy stawce 19 % podatek byłby wyższy, a rozjazd jeszcze większy.

Fachowo

Otrzymany kredyt zwiększa jednocześnie środki na koncie i zobowiązania, więc nie jest przychodem ani w księgach (art. 3 ust. 1 pkt 30 ustawy o rachunkowości), ani w podatku (art. 12 ust. 4 pkt 1 ustawy o CIT). Symetrycznie spłata kapitału zmniejsza gotówkę i dług, a nie kapitał własny: w księgach nie jest kosztem (art. 3 ust. 1 pkt 31 ustawy o rachunkowości), a w podatku nie jest kosztem uzyskania przychodów (art. 16 ust. 1 pkt 10 lit. a ustawy o CIT; wyjątki dotyczą m.in. skapitalizowanych odsetek i kredytów waloryzowanych kursem waluty). Kosztem są odsetki: w podatku dopiero zapłacone (art. 16 ust. 1 pkt 11). W roku zaciągnięcia kredytu na koncie przybywa więc więcej niż zysku, a w latach spłaty zysk i CIT od niego są wyższe niż przyrost gotówki, bo część zysku idzie na spłatę kapitału. CIT wpłaca się w ciągu roku co miesiąc jako zaliczki na podatek (art. 25 ust. 1 i 1a; mały podatnik może wybrać zaliczki kwartalne, ust. 1b), a do końca trzeciego miesiąca następnego roku dopłatę z zeznania (art. 27 ust. 1). Stawka 9 % wymaga statusu małego podatnika, a w zaliczkach także jego wyboru (art. 25 ust. 1f–1g).

Podstawa prawna

• Spłata kapitału kredytu (pożyczki) nie jest kosztem uzyskania przychodów, z wyjątkiem skapitalizowanych odsetek oraz, na warunkach ustawy, nadwyżki zwracanego kapitału nad kwotą otrzymaną przy kredycie waloryzowanym kursem waluty obcej: ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, t.j. Dz.U. 2026 poz. 554, art. 16 ust. 1 pkt 10 lit. a, tekst ustawy
• Otrzymany kredyt (pożyczka) nie jest przychodem podatkowym spółki: ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, t.j. Dz.U. 2026 poz. 554, art. 12 ust. 4 pkt 1, tekst ustawy
• Odsetki od kredytu są kosztem podatkowym dopiero po zapłacie (naliczone, niezapłacone: nie): ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, t.j. Dz.U. 2026 poz. 554, art. 16 ust. 1 pkt 11, tekst ustawy
• W księgach kosztem jest tylko zmniejszenie korzyści ekonomicznych prowadzące do zmniejszenia kapitału własnego: spłata kapitału kredytu (mniej gotówki i mniej zobowiązań) nim nie jest; symetrycznie wpływ kredytu nie jest przychodem: ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, t.j. Dz.U. 2026 poz. 522, art. 3 ust. 1 pkt 31 (i pkt 30), tekst ustawy
• Podatek za rok płaci się w zaliczkach w ciągu roku: miesięcznych do 20. dnia następnego miesiąca (za ostatni miesiąc roku: do 20. dnia pierwszego miesiąca następnego roku) albo, u małego podatnika, kwartalnych; zaliczki liczy się domyślnie stawką 19 %, a stawką 9 % tylko wtedy, gdy mały podatnik z tego skorzysta, za miesiące (kwartały), w których jego przychód od początku roku nie przekroczył równowartości 2 mln euro: ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, t.j. Dz.U. 2026 poz. 554, art. 25 ust. 1, 1a, 1b, 1f i 1g (ust. 1f i 1g w brzmieniu nadanym przez Dz.U. 2025 poz. 1658 od 2026-01-01), tekst ustawy
• Zeznanie CIT składa się do końca trzeciego miesiąca roku następnego i w tym terminie wpłaca podatek należny albo różnicę ponad zapłacone zaliczki: ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, t.j. Dz.U. 2026 poz. 554, art. 27 ust. 1, tekst ustawy
• Zysk sp. z o.o. rozliczającej CIT na zasadach ogólnych (bez ryczałtu od dochodów spółek, który spółka spełniająca warunki ustawy może wybrać) opodatkowuje CIT: 19 %, a 9 % tylko przy przychodach roku do równowartości 2 mln euro, statusie małego podatnika (sprzedaż z VAT w poprzednim roku do równowartości 2 mln euro) i braku wyłączeń z art. 19 ust. 1a–1c: ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, t.j. Dz.U. 2026 poz. 554, art. 19 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 1a–1e; art. 4a pkt 10; rozdział 6b (art. 28c–28t), w tym art. 28j ust. 1, tekst ustawy

Jak True Balance pomaga

Moduł planowania cashflow pokazuje w prognozie spłaty kapitału kredytu obok zaliczek na podatek i ostrzega o utracie płynności: okresie, w którym na koncie może zabraknąć pieniędzy. Przy takim okresie moduł pokazuje wniosek „Przesunięcie terminów płatności wymagane.” W pełnej księgowości sp. z o.o. biuro co miesiąc zestawia zysk z ksiąg ze stanem konta i wyjaśnia różnicę.

Więcej o usłudze: Pełna księgowość sp. z o.o..

Więcej: True:Flow. Moduł wdrażamy dla ograniczonej puli klientów biura.

Zastrzeżenie

Materiał informacyjny, nie porada podatkowa ani prawna; przykłady na danych fikcyjnych; stan prawny na dzień 2026-09-27.