Zaliczka od klienta: VAT teraz, zysk później

Rozjazd (na 31.12.2026: saldo konta z zamówienia minus zysk z zamówienia w księgach): 1 000 000 zł, czyli 20,0 % przychodu (5 000 000 zł).

Założenia: stan konta na start 0 zł: tabela pokazuje tylko wpływy i wydatki tego zamówienia; VAT 23 % rozliczany miesięcznie; termin VAT za listopad 2026 r. to 25.12.2026, ale 25 i 26 grudnia to dni ustawowo wolne, a 27 grudnia niedziela, więc termin przesuwa się na 28.12.2026 (poniedziałek; art. 12 § 5 Ordynacji podatkowej); CIT 9 % (mały podatnik: sprzedaż brutto roku poprzedniego ≤ równowartości 2 mln euro; przychód roku ≤ równowartości 2 mln euro; brak wyłączeń z art. 19 ust. 1a–1c ustawy o CIT, w 2026 i w 2027 r.); spółka rozlicza CIT na zasadach ogólnych: nie wybrała ryczałtu od dochodów spółek (rozdział 6b ustawy o CIT); termin CIT: koniec trzeciego miesiąca następnego roku (31.03.2027: środa, 31.03.2028: piątek); zaokrąglenie do pełnych złotych.

Uproszczenia: w 2027 r. pokazujemy kwoty netto: VAT od dopłaty (23 % × 1 000 000 zł = 230 000 zł) i VAT zapłacony producentowi (23 % × 1 500 000 zł = 345 000 zł) spółka rozlicza w deklaracji za luty 2027 r., a nadwyżkę (115 000 zł) odzyskuje, więc po tym rozliczeniu stan konta jest taki sam jak w tabeli (500 000 zł); pomijamy też zaliczki na CIT w 2027 r. (liczy się je domyślnie stawką 19 %, a stawką 9 % tylko z wyboru małego podatnika, art. 25 ust. 1f–1g ustawy o CIT; zaliczki zmieniają rozkład wpłat w czasie, a nie podatek za rok, bo zeznanie rozlicza je z podatkiem należnym), inne zamówienia spółki i koszty obsługi tego zamówienia: żadne nie odwraca wniosku, bo na 31.12.2026 z tego zamówienia na koncie jest 1 000 000 zł, a w księgach 0 zł zysku niezależnie od nich.

Fachowo

Otrzymanie zaliczki przed dostawą rodzi w VAT obowiązek podatkowy z chwilą jej otrzymania, od otrzymanej kwoty (art. 19a ust. 8 ustawy o VAT; wyjątki dotyczą m.in. dostaw energii, usług telekomunikacyjnych, najmu i leasingu, art. 19a ust. 5 pkt 4). Fakturę zaliczkową wystawia się do 15. dnia następnego miesiąca (art. 106i ust. 2), a VAT wpłaca do 25. dnia miesiąca po miesiącu powstania obowiązku (art. 103 ust. 1; przy rozliczeniu kwartalnym: do 25. dnia po kwartale, art. 103 ust. 2). W CIT zaliczka na poczet dostawy w następnym okresie nie jest przychodem (art. 12 ust. 4 pkt 1 ustawy o CIT); przychód powstaje w dniu wydania towaru (art. 12 ust. 3a). W księgach zaliczka też nie jest przychodem: czeka jako zobowiązanie wobec klienta („zaliczki otrzymane na dostawy i usługi”, załącznik nr 1 do ustawy o rachunkowości; możliwe jest też ujęcie z art. 41 ust. 1 pkt 1). Rozjazd biegnie w dwie strony: w roku zaliczki pieniądze wyprzedzają zysk, w roku wydania towaru zysk i CIT pojawiają się, gdy konto z tego zamówienia maleje. Stawka 9 % wymaga statusu małego podatnika.

Podstawa prawna

• Zaliczka otrzymana przed dostawą lub usługą rodzi obowiązek VAT z chwilą jej otrzymania, w odniesieniu do otrzymanej kwoty (poza dostawami z art. 19a ust. 1b i czynnościami z ust. 5 pkt 4, np. najmem, dostawą energii, usługami telekomunikacyjnymi): ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, t.j. Dz.U. 2025 poz. 775, art. 19a ust. 8 pkt 1–2, tekst ustawy
• Fakturę dokumentującą zaliczkę wystawia się nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu jej otrzymania: ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, t.j. Dz.U. 2025 poz. 775, art. 106i ust. 2 (obowiązek faktury: art. 106b ust. 1 pkt 4, ust. 1a–1b), tekst ustawy
• VAT za okres miesięczny wpłaca się do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu powstania obowiązku podatkowego; przy rozliczeniu kwartalnym: do 25. dnia miesiąca po kwartale: ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, t.j. Dz.U. 2025 poz. 775, art. 103 ust. 1 i 2, art. 99 ust. 2–3, tekst ustawy
• Termin przypadający na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy przesuwa się na następny dzień po dniach wolnych: VAT za listopad 2026 r. wpłaca się do 28.12.2026 (25 i 26 grudnia: dni ustawowo wolne, 27 grudnia: niedziela): ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, t.j. Dz.U. 2026 poz. 622, art. 12 § 5; ustawa z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy, t.j. Dz.U. 2025 poz. 296, art. 1 pkt 1 lit. l–m i pkt 2, tekst ustawy
• W CIT zaliczki na poczet dostaw, które zostaną wykonane w następnych okresach sprawozdawczych, nie są przychodem: ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, t.j. Dz.U. 2026 poz. 554, art. 12 ust. 4 pkt 1, tekst ustawy
• Przychód z dostawy powstaje w dniu wydania rzeczy (wykonania usługi), nie później niż w dniu wystawienia faktury albo uregulowania należności: ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, t.j. Dz.U. 2026 poz. 554, art. 12 ust. 3a, tekst ustawy
• W księgach otrzymana zaliczka nie jest przychodem: ujmuje się ją jako zobowiązanie (zaliczki otrzymane na dostawy i usługi) albo w rozliczeniach międzyokresowych przychodów; przychód powstaje w okresie wykonania: ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, t.j. Dz.U. 2026 poz. 522, art. 41 ust. 1 pkt 1; załącznik nr 1 (bilans, pasywa B.III.3 lit. e), tekst ustawy
• Zaliczki na CIT wpłaca się w trakcie roku (co do zasady co miesiąc, do 20. dnia następnego miesiąca); spółka płacąca CIT według stawki 9 % liczy zaliczki domyślnie stawką 19 %, a stawką 9 % tylko wtedy, gdy jako mały podatnik tak wybierze, za miesiące, w których jej przychody od początku roku nie przekroczyły równowartości 2 mln euro: ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, t.j. Dz.U. 2026 poz. 554, art. 25 ust. 1, 1a, 1f i 1g (ust. 1f i 1g w brzmieniu nadanym przez Dz.U. 2025 poz. 1658 od 2026-01-01), tekst ustawy
• Zeznanie CIT składa się do końca trzeciego miesiąca roku następnego i w tym terminie wpłaca podatek należny albo różnicę ponad zapłacone zaliczki (terminy 31.03.2027 i 31.03.2028): ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, t.j. Dz.U. 2026 poz. 554, art. 27 ust. 1, tekst ustawy
• Przykład zakłada CIT na zasadach ogólnych: spółka, która wybrała ryczałt od dochodów spółek, płaci podatek (10 % albo 20 %) m.in. od zysku przeznaczonego do wypłaty wspólnikom i od ukrytych zysków, zamiast od dochodu obliczanego za każdy rok: ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, t.j. Dz.U. 2026 poz. 554, rozdział 6b, art. 28m ust. 1 i art. 28o ust. 1, tekst ustawy

Jak True Balance pomaga

Moduł planowania cashflow pokazuje zaliczkę od klienta od razu razem z VAT do zapłaty, a zysk i podatek dochodowy z zamówienia w miesiącu jego wykonania, więc prognoza obejmuje oba momenty. W ramach pełnej księgowości sp. z o.o. biuro ujmuje zaliczki jako zobowiązanie wobec klienta i rozlicza je z fakturą końcową.

Więcej o usłudze: Pełna księgowość sp. z o.o..

Więcej: True:Flow. Moduł wdrażamy dla ograniczonej puli klientów biura.

Zastrzeżenie

Materiał informacyjny, nie porada podatkowa ani prawna; przykłady na danych fikcyjnych; stan prawny na dzień 2026-09-27.